Gołąb pocztowy - weteran wojenny i genialny lotnik

Gołąb pocztowy należy do jednej z odmian skalnych i posiada niezwykły zmysł nawigacyjny ( pamięć przestrzenna ), tzn. wyjątkową zdolność powracania do swojego gołębnika nawet ze znacznych odległości. Od gołębia skalnego pochodzi kilkaset pozostałych ras zaliczanych do gołębi domowych. Zostały one sklasyfikowane ze względu na swoje walory użytkowe na: gołębie sportowe, wystawowe oraz przeznaczone na ubój. Szczęśliwie większość ras mieści się w kategorii wystawowej i startują w organizowanych dla nich zawodach, podczas których ocenia się ich stan zdrowia, zgodność budowy z ustalonym dla wzorcem, cechy zewnętrzne, stan upierzenia, barwę oka i żywotność.

Najstarsze informacje o używaniu gołębi do przekazywania wiadomości pochodzą jeszcze z czasów starożytnej Persji i Egiptu. Gołębie służyły w Grecji do przesyłania informacji o wynikach uzyskanych na Igrzyskach Olimpijskich. Kilka wieków później podczas walk i wypraw wojennych muzułmanie wysyłali je m.in. do wzywania pomocy.

W I wieku p.n.e. Rzymianie wykorzystywali gołębie do przesyłania informacji ze statków na ląd i z lądu na statki

Zdecydowanie częściej używano ich przed I wojną światową oraz w jej trakcie. Wiedząc o skuteczności gołębiej poczty w czasie trwania II wojny światowej Niemcy zarekwirowali wszystkie z terenów tzw. Kraju Warty. Podczas wojny na terenach Europy gołębie brały liczny udział w przenoszeniu wiadomości wielokrotnie ratujących ludzkie życie. W samej tylko Anglii najważniejsze odznaczenie tzw. Medal Dickin nadawany zwierzętom za najwyższe poświęcenie spośród 63, aż 34 otrzymały właśnie gołębie pocztowe.

W Polsce hodowla gołębia rozwinęła się na początku XX wieku na Śląsku, a w 1905 roku w Zabrzu powstało Zrzeszenie Hodowców Gołębi. Od 1918 roku na terenie Polski powstało kilkanaście lokalnych towarzystw. Kontakty pomiędzy nimi doprowadziły do założenia organizacji pod nazwą „Zjednoczenie Polskich Stowarzyszeń Hodowców Gołębi Pocztowych na Rzeczypospolita Polska”. Popularyzacja hodowli gołębi spowodowała wzrost licznych ich miłośników. Polscy hodowcy zaczęli odnosić sukcesy na konkursach międzynarodowych i cieszyć się uznaniem hodowców z całej Europy aż do momentu nadejścia wojny. Później nastąpiła kilkuletnia przerwa spowodowana wprowadzonym przez Niemców zakazem posiadania gołębi i ich hodowli - pod rygorem kary śmierci.

Dopiero w 1945r. po zakończeniu działań wojennych zaczęto odbudowywać gołębie gniazda. Rok później w 1946 roku powstał Polski Związek Hodowców Gołębi Pocztowych, do którego należą wszyscy zrzeszeni hodowcy i jednocześnie miłośnicy tych ptaków. Współcześnie gołębie hodowane są w celach sportowych. Do popularnych należą zawody, w czasie których z jednego miejsca wypuszczane są jednocześnie setki, a nawet tysiące sztuk. Ich zadaniem jest powrót do gołębnika nawet z odległości około 2000 kilometrów. Zwycięża gołąb, który najszybciej wróci do swojego hodowcy.

Przy krótszych przelotach tj. 160 km zmierzono, że prędkość przelotowa dochodzi do 94,5 km/h, natomiast przy trasach do 800 km średnia prędkość wynosi 80 km

Gołębimi domami są tzw. gołębniki, z których najpopularniejszymi są pawilonowe, strychowe, słupowe i ogrodowe. Obecnie modne też stały się gołębniki z wolierą. Odpowiedzialni hodowcy codziennie sprzątają swoje gołębniki. Jest to uzasadnione gromadzącym się kurzem, opadającymi piórami i wydalanym przez gołębie kałem. Zły stan pomieszczeń, w których mieszkają sprzyja powstawaniu i rozwojowi chorób.

Kojarzenie par ustawia się pod względem pokrewieństwa, a inne ze względu na walory lotnicze. Przed dobraniem się w pary - gołębie potrafią uczestniczyć w bójkach, które po kilku dniach ustają i następuje czas godów. Najczęściej narodziny młodych gołębi rozpoczynają się pod koniec zimy, chociaż część hodowców praktykuje mioty przychodzące na świat w drugiej połowie grudnia. W większości przypadków  samica składa 2 jajka i wysiaduje je razem z samcem przez następnych 18 dni. Kiedy młode gołąbki mają 8-10 dni otrzymują na nogę tzw. obrączkę rodową z tworzywa lub aluminium, dzięki czemu można zidentyfikować każdego gołębia, ustalić jego pochodzenie oraz przynależność do konkretnego oddziału. Po upływie 21-28 dni od narodzin młode gołębie są gotowe opuścić rodzinne gniazdo. Dojrzałość płciową gołębie osiągają średnio po ukończeniu ósmego miesiąca życia. Zadaniem hodowcy jest kontrola i nadzór nad ilością lęgów w danym roku. Corocznie w październiku i w początkach listopada gołębie zmieniają upierzenie, nazywa się to pierzeniem. W tym czasie wzrasta prawdopodobieństwo ataku ze strony naturalnych wrogów, do których zalicza się sokoły, jastrzębie, kuny, łasice i koty.

Podstawowym pożywieniem gołębi jest ziarno pszenicy, żyta, owsa, słonecznika, kukurydzy, rzepaku i soczewicy. W okresie letnim gołębie mają ułatwione zadanie, ponieważ mogą sobie samodzielnie wybierać pożywienie. Sytuacja komplikuje się zimą, kiedy ptaki są uzależnione od opiekuna. Hodowcy  do posiłków dodają otręby, marchewkę, szpinak, skiełkowaną pszenicę a nawet drożdże piwowarskie.